Voet- en enkelklachten

Voet- en enkelklachten kunnen plotseling ontstaan, maar zich ook geleidelijk ontwikkelen. In veel gevallen helpt het om te blijven bewegen en de belasting tijdelijk aan te passen. Wanneer de klachten niet afnemen, regelmatig terugkomen of je beperken in het dagelijks leven, helpen we je bij Knooppunt graag verder.

Wat zijn voet- en enkelklachten?

De voet en enkel vormen samen de basis waarop je staat en beweegt. Ze moeten je lichaamsgewicht dragen, zich aanpassen aan verschillende ondergronden en kracht leveren tijdens wandelen, rennen en springen.

Daarvoor werken veel botten, gewrichten, spieren, pezen en banden met elkaar samen. Een klacht op één plek kan daardoor invloed hebben op de manier waarop je de hele voet, enkel of het been gebruikt.

Voet- en enkelklachten kunnen voorkomen aan de binnen- of buitenzijde van de enkel, onder de hiel, rond de achillespees, in de middenvoet of bij de tenen. De pijn kan alleen tijdens belasting aanwezig zijn, maar ook bij de eerste stappen na rust of juist later op de dag toenemen.

Welke klachten kun je ervaren?

Klachten aan de voet en enkel verschillen per persoon en per oorzaak. Veelvoorkomende klachten zijn:

• pijn tijdens staan, lopen of traplopen;
• pijn bij hardlopen, springen of afzetten;
• een dikke of gezwollen enkel;
• een blauwe verkleuring na een verzwikking;
• stijfheid na rust of bij het opstaan;
• pijn onder of achter de hiel;
• pijn aan de binnen- of buitenzijde van de enkel;
• een instabiel of onzeker gevoel;
• regelmatig opnieuw door de enkel gaan;
• moeite met op de tenen staan;
• verminderde beweeglijkheid van de voet of enkel;
• pijn in de voorvoet of rond de tenen;
• een brandend, tintelend of doof gevoel.

De plek waar je pijn voelt geeft soms een aanwijzing, maar vertelt niet altijd precies welke structuur de klachten veroorzaakt. Daarom kijken we niet alleen naar de pijnlijke plek, maar ook naar het ontstaan, het verloop en de activiteiten waarbij je klachten ervaart.

Veelvoorkomende voet- en enkelklachten

Er bestaan veel verschillende soorten voet- en enkelklachten. Hieronder beschrijven we een aantal klachten waarmee mensen regelmatig bij Knooppunt komen.

Verzwikte enkel

Bij een verzwikking klapt de voet meestal naar binnen, waardoor de enkelbanden aan de buitenzijde worden opgerekt. De enkel kan pijnlijk, dik en blauw worden. Lopen en steunen zijn dan vaak moeilijk.

De meeste enkelverzwikkingen herstellen vanzelf. Het is wel belangrijk om de enkel na de eerste fase weer geleidelijk te gebruiken. Oefeningen voor kracht, beweeglijkheid en balans kunnen helpen om de enkel opnieuw stabiel en betrouwbaar te maken.

Kun je na de verzwikking niet vier stappen zetten zonder hulp? Neem dan contact op met de huisarts of huisartsenpost om een breuk uit te sluiten.

Aanhoudende enkelinstabiliteit

Na één of meerdere verzwikkingen kan de enkel onzeker blijven aanvoelen. Je bent mogelijk bang om opnieuw door de enkel te gaan of merkt dat dit daadwerkelijk vaker gebeurt.

Bij deze klachten kijken we niet alleen naar de enkelbanden, maar ook naar kracht, balans, reactiesnelheid en vertrouwen tijdens bewegen. Met gerichte training kan de belastbaarheid en controle van de enkel worden verbeterd.

Achillespeesklachten

De achillespees verbindt de kuitspieren met het hielbeen. Klachten ontstaan vaak geleidelijk en komen regelmatig voor bij hardlopers en andere sporters. Ook een snelle toename van wandelen, staan of trainen kan een rol spelen.

Je voelt meestal pijn of stijfheid achter de enkel of net boven de hiel. De eerste stappen in de ochtend kunnen gevoelig zijn. Soms neemt de pijn tijdens het bewegen tijdelijk af en komt deze na de activiteit weer terug.

Volledige rust is bij achillespeesklachten meestal niet de beste oplossing. De pees heeft juist een geleidelijke en langdurige opbouw van kracht nodig.

Pijn onder de hiel

Pijn onder de hiel wordt vaak hielspoor genoemd. Meestal is de brede peesplaat onder de voet gevoelig op de plek waar deze aan het hielbeen vastzit. De eerste stappen na het opstaan of na lang zitten zijn vaak het pijnlijkst.

Een hielspoor op een röntgenfoto hoeft niet de oorzaak van de pijn te zijn. Ook mensen zonder klachten kunnen zo’n botuitsteeksel hebben. Daarom richten we de behandeling vooral op je klachten, functioneren en belastbaarheid.

Herstel van hielpijn kan tijd kosten. Aanpassing van langdurig staan of lopen, comfortabele schoenen en oefeningen voor de voet en kuit kunnen helpen.

Voorvoet- en teenklachten

Pijn in de voorvoet kan ontstaan tijdens lopen, afzetten of langdurig staan. Soms voelt het alsof je op een steentje loopt. Ook kunnen tenen van stand veranderen of kunnen drukplekken ontstaan.

Schoeisel, de verdeling van druk onder de voet, de beweeglijkheid van de tenen en de belasting tijdens werk of sport kunnen hierbij een rol spelen. Afhankelijk van de situatie kan fysiotherapie of podologie passend zijn.

Artrose van voet of enkel

Bij artrose verandert het kraakbeen in een gewricht. Dit kan leiden tot pijn, stijfheid en moeite met bewegen. Klachten zijn vaak merkbaar bij het opstaan, na rust of tijdens langdurige belasting.

Ook bij artrose blijft bewegen belangrijk. Gerichte oefeningen kunnen helpen om kracht en beweeglijkheid te behouden en dagelijkse activiteiten beter vol te houden.

Klachten na een breuk of operatie

Na een breuk of operatie kunnen kracht, beweeglijkheid en vertrouwen verminderd zijn. De enkel of voet kan bovendien nog langere tijd dik of gevoelig blijven.

Tijdens de revalidatie bouwen we lopen, traplopen, werken en sporten stap voor stap op. Wanneer je instructies van een arts of specialist hebt gekregen, stemmen we de behandeling daarop af.

Hoe ontstaan voet- en enkelklachten?

Sommige klachten hebben een duidelijk beginmoment, zoals een val, verkeerde landing of verzwikking. Andere klachten ontstaan geleidelijk doordat de belasting en belastbaarheid niet goed op elkaar aansluiten.

Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer je:

• plotseling meer bent gaan wandelen of hardlopen;
• de intensiteit van je training snel hebt verhoogd;
• ander werk bent gaan doen of langer moet staan;
• op andere schoenen bent gaan lopen;
• na een periode van weinig beweging weer actief wordt;
• onvoldoende herstelt tussen trainingen of werkdagen;
• een eerdere blessure nog niet volledig hebt opgebouwd.

De stand van de voet kan invloed hebben op de verdeling van belasting, maar is lang niet altijd een probleem. Platte voeten, holle voeten of andere variaties komen ook veel voor bij mensen zonder klachten. We behandelen daarom niet alleen een bepaalde voetstand, maar kijken vooral naar de relatie tussen jouw klachten, functioneren en dagelijkse belasting.

Wat kun je zelf doen?

Wat verstandig is, hangt af van het ontstaan en de ernst van de klacht. Bij een recente verzwikking kan het prettig zijn om de voet hoog te leggen en de enkel kort te koelen. Koelen kan pijn en zwelling verminderen, maar zorgt er niet automatisch voor dat de enkel sneller herstelt.

Probeer daarna zo snel als verantwoord weer rustig te bewegen en te lopen. Bij geleidelijk ontstane klachten is volledige rust meestal niet nodig. Pas activiteiten die duidelijk veel klachten geven tijdelijk aan en bouw ze daarna weer op.

Het kan helpen om:

• staan en lopen tijdelijk over de dag te verdelen;
• sportbelasting tijdelijk te verminderen;
• wandelen of trainen geleidelijk op te bouwen;
• comfortabele schoenen te dragen;
• regelmatig te wisselen tussen zitten, staan en lopen;
• de voet en enkel rustig te blijven bewegen;
• kracht en balans stapsgewijs te trainen.

Een beetje pijn tijdens het oefenen hoeft niet schadelijk te zijn. De reactie na de activiteit en het herstel vóór de volgende training zijn minstens zo belangrijk. Blijft de pijn langdurig duidelijk verhoogd? Dan was de belasting mogelijk nog te zwaar.

Wanneer kan fysiotherapie helpen?

Fysiotherapie kan zinvol zijn wanneer:

• lopen of staan moeilijk blijft;
• je enkel na een verzwikking onvoldoende herstelt;
• je regelmatig opnieuw door de enkel gaat;
• voet- of enkelklachten steeds terugkomen;
• de klachten je beperken tijdens werk of sport;
• je niet weet hoe je verantwoord kunt opbouwen;
• je kracht, balans of beweeglijkheid wilt herstellen;
• je moet revalideren na een breuk of operatie;
• de klachten al langere tijd bestaan.

Je hebt geen verwijzing van de huisarts nodig om een afspraak te maken. Tijdens de eerste afspraak beoordelen we ook of fysiotherapie voor jouw klachten de juiste keuze is. Als onderzoek door een huisarts, podoloog of andere specialist passender is, bespreken we dat met je.

Onderzoek en behandeling bij Knooppunt

Tijdens de eerste afspraak bespreken we waar je last van hebt, hoe de klachten zijn ontstaan en wat je daardoor niet meer goed kunt. Ook willen we weten wat jouw doel is. Misschien wil je weer zonder pijn wandelen, een werkdag kunnen volhouden of terugkeren naar hardlopen, voetbal of een andere sport.

Afhankelijk van je klachten onderzoeken we onder andere:

• de beweeglijkheid van voet en enkel;
• de kracht van de voet-, kuit- en beenspieren;
• de stabiliteit en balans;
• de manier waarop je staat en loopt;
• bewegingen zoals afzetten, springen en landen;
• de schoenen die je tijdens werk of sport gebruikt;
• de opbouw van je dagelijkse en sportieve belasting.

Daarbij kijken we zo nodig ook naar de knie en heup. Deze gewrichten werken tijdens lopen en sporten nauw samen met de voet en enkel.

Op basis van onze bevindingen maken we samen een persoonlijk behandelplan.

Hoe ziet de behandeling eruit?

De behandeling is afhankelijk van je klacht en doel. Een hersteltraject na een enkelverzwikking ziet er anders uit dan de begeleiding bij langdurige hiel- of achillespeespijn.

De behandeling kan bestaan uit:

• uitleg over de klacht en het verwachte herstel;
• advies over belasting, schoeisel en dagelijkse activiteiten;
• oefeningen voor kracht en beweeglijkheid;
• training van balans en stabiliteit;
• loop-, spring- of landingsoefeningen;
• een geleidelijke opbouw naar werk of sport;
• manuele technieken wanneer deze tijdelijk helpen om beter te bewegen;
• begeleiding bij het voorkomen van nieuwe blessures.

Het doel is dat je niet afhankelijk blijft van behandeling, maar begrijpt hoe je zelf verder kunt opbouwen en wat je kunt doen wanneer klachten opnieuw opspelen.

Echografie en aanvullende behandelingen

Bij veel voet- en enkelklachten geven het gesprek en lichamelijk onderzoek voldoende informatie om een behandeling te starten. Echografie is daarom niet standaard nodig en kan niet altijd één precieze bron van de pijn aanwijzen.

In specifieke situaties kan echografie wel een waardevolle aanvulling zijn. Bijvoorbeeld wanneer klachten onverwacht verlopen, er twijfel bestaat over een pees of wanneer de uitslag invloed heeft op het behandelplan. We bespreken altijd waarom aanvullend onderzoek mogelijk zinvol is.

Ook tape, een brace of andere ondersteuning kan tijdelijk helpen bij pijn of onzekerheid. Deze hulpmiddelen vervangen echter niet de opbouw van kracht, beweeglijkheid en stabiliteit.

Wanneer kan podologie helpen?

Soms spelen drukverdeling, schoenen of de samenwerking tussen voet en onderbeen een belangrijke rol. In dat geval kan onderzoek door een podoloog passend zijn.

Een podoloog kan onder andere adviseren over schoeisel en beoordelen of een tijdelijke of blijvende ondersteuning zinvol is. Zooltjes zijn niet voor iedere voetklacht nodig en vormen zelden de enige oplossing. Wanneer ze worden ingezet, combineren we dit waar nodig met oefeningen en een passende opbouw van belasting.

Voet- en enkelklachten tijdens werk

Wie tijdens het werk veel staat, loopt, klimt of zware lasten verplaatst, kan door voet- en enkelklachten moeite krijgen om een werkdag vol te houden. Ook veiligheidsschoenen of andere verplichte werkschoenen kunnen invloed hebben op het comfort.

Volledig stoppen met werken is niet altijd nodig. Tijdelijke aanpassingen in taken, werkduur of de verdeling van belasting kunnen helpen om actief te blijven.

Wanneer de klachten veel invloed hebben op je werk, kan een ergotherapeut aanvullend kijken naar de uitvoering van werkzaamheden, het gebruikte schoeisel en de verdeling tussen belasting en herstel.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Neem na een val, botsing of verzwikking contact op met de huisarts of huisartsenpost wanneer:

• je niet vier stappen kunt zetten zonder hulp;
• de voet of enkel zichtbaar anders staat;
• je zeer veel pijn hebt;
• je tenen bleek, blauw of gevoelloos worden;
• je een wond hebt waarbij mogelijk bot zichtbaar is;
• de pijn en zwelling na vier dagen niet beginnen af te nemen;
• de klachten in plaats van beter juist erger worden.

Neem ook contact op wanneer je tijdens het bewegen plotseling een knap of klap bij de achillespees voelde en daarna niet meer goed kunt lopen of op je tenen kunt staan. Dit kan passen bij een gescheurde achillespees.

Is de voet of enkel zonder duidelijke blessure rood, warm en dik en voel je je ziek of heb je koorts? Neem dan dezelfde dag contact op met de huisarts.

Heb je diabetes, minder gevoel in je voeten of problemen met de doorbloeding? Laat wondjes, verkleuringen en nieuwe voetklachten dan tijdig beoordelen.

Weer stevig en vertrouwd bewegen

Voet- en enkelklachten kunnen je letterlijk bij iedere stap beperken. Daarom kijken we niet alleen naar de plek waar je pijn hebt, maar vooral naar wat jij weer wilt kunnen.

Samen werken we aan voldoende kracht, beweeglijkheid en vertrouwen om je dagelijkse activiteiten, werk of sport weer op te pakken.

Wil je weten welke begeleiding bij jouw voet- of enkelklachten past? Maak dan een afspraak bij Knooppunt in Baarlo, Venlo of Venray.

Maak een afspraak

Veelgestelde vragen over voet- en enkelklachten

Moet ik rust houden bij een verzwikte enkel?

De eerste dagen kan het nodig zijn om de enkel minder te belasten. Probeer wel voorzichtig te bewegen en, zodra het lukt, weer kleine stukken te lopen. Langdurig volledig ontzien is meestal niet nodig.

Wanneer weet ik of mijn enkel gebroken is?

Dat kun je niet altijd zelf vaststellen. Kun je na de blessure niet vier stappen zetten, heb je veel pijn op het bot of staat de enkel zichtbaar anders? Neem dan contact op met de huisarts.

Wat is het verschil tussen hielspoor en pijn aan de peesplaat?

Met hielspoor wordt vaak pijn aan de aanhechting van de peesplaat onder de voet bedoeld. Het botuitsteeksel dat op een röntgenfoto zichtbaar kan zijn, is niet altijd de oorzaak van de pijn. De klacht kan daarom beter worden beoordeeld op basis van je symptomen en functioneren.

Moet ik bij hielpijn volledige rust houden?

Meestal niet. Blijf bewegen, maar verminder tijdelijk langdurig staan, lopen of sporten wanneer dit de klachten sterk verergert. Oefeningen en een geleidelijke opbouw kunnen helpen.

Hoe lang duurt het herstel van een achillespeesblessure?

Achillespeesklachten herstellen vaak langzaam. Een goede opbouw duurt meestal meerdere maanden. De pees moet geleidelijk weer sterker worden en wennen aan de krachten die nodig zijn voor lopen, rennen en springen.

Helpt een brace of tape bij een instabiele enkel?

Een brace of tape kan tijdelijk steun en vertrouwen geven, bijvoorbeeld tijdens sport. Voor duurzaam herstel zijn ook oefeningen voor kracht, balans en reactiesnelheid belangrijk.

Heb ik een echo nodig?

Meestal niet direct. Het gesprek en lichamelijk onderzoek geven vaak voldoende informatie. Een echo kan worden overwogen wanneer de klacht anders verloopt dan verwacht of wanneer de uitslag invloed heeft op de behandeling.

Heb ik steunzolen nodig?

Niet bij iedere voetklacht. Een zool kan in sommige situaties pijn verminderen of de druk anders verdelen, maar is meestal onderdeel van een bredere aanpak. Onderzoek door een podoloog kan helpen om te bepalen of ondersteuning bij jou zinvol is.

‍