Rugklachten

Hoewel rugpijn vervelend en soms hevig kan zijn, is er meestal geen sprake van ernstige schade. Vaak herstellen rugklachten goed wanneer je in beweging blijft en de belasting stap voor stap weer opbouwt. Lukt dat niet goed of blijven de klachten aanhouden? Dan helpen onze fysiotherapeuten je om weer grip te krijgen op je rug en vertrouwen in bewegen op te bouwen.

Wat zijn rugklachten?

Rugklachten kunnen voorkomen in de onderrug, tussen de schouderbladen of hoger in de rug. Lage rugpijn komt het vaakst voor. De pijn kan plaatselijk blijven, maar ook uitstralen naar de bil of het been.

Sommige mensen ervaren vooral een zeurende of stijve rug. Bij anderen voelt de pijn scherp en schiet deze erin tijdens een bepaalde beweging. Ook kan rugpijn wisselen: de ene dag kun je vrijwel alles doen, terwijl dezelfde activiteiten een dag later meer klachten geven.

Hoe rugpijn voelt, zegt niet altijd iets over de ernst ervan. Ook hevige pijn betekent niet automatisch dat er iets beschadigd is. De rug is sterk en kan veel hebben, maar kan tijdelijk gevoelig worden door een combinatie van belasting, herstel, spanning en andere persoonlijke omstandigheden.

Welke klachten kun je ervaren?

Rugklachten kunnen zich op verschillende manieren uiten. Veelvoorkomende klachten zijn:

• een zeurende, stekende of scherpe pijn in de rug;
• stijfheid tijdens het opstaan of na lang zitten;
• pijn bij bukken, tillen, draaien of overeind komen;
• moeite met langer staan, zitten of lopen;
• pijn die uitstraalt naar de bil of het been;
• tintelingen of een doof gevoel in het been;
• gespannen of vermoeide spieren;
• onzekerheid of angst om bepaalde bewegingen te maken;
• klachten die toenemen tijdens werk, sport of huishoudelijke activiteiten.

De intensiteit van rugpijn kan gedurende de dag veranderen. Ook kan de pijn tijdelijk toenemen wanneer je meer doet dan je rug op dat moment gewend is. Dat betekent niet direct dat het herstel de verkeerde kant op gaat.

Hoe ontstaan rugklachten?

Bij de meeste mensen is rugpijn niet terug te voeren op één beschadigde spier, gewricht of tussenwervelschijf. Meestal ontstaat de klacht door meerdere factoren die elkaar beïnvloeden.

Een onverwachte beweging of zware belasting

Rugpijn kan plotseling ontstaan tijdens bukken, tillen, sporten of een onverwachte beweging. Dit wordt ook wel spit genoemd. De pijn kan flink zijn en bewegen kan tijdelijk moeilijk worden. Toch herstelt acute lage rugpijn meestal binnen enkele dagen tot weken.

Verandering in belasting

Misschien ben je meer gaan sporten, heb je zwaar werk gedaan, lang in de auto gezeten of thuis geklust. Ook een periode waarin je juist minder hebt bewogen kan een rol spelen. De rug wordt dan anders of zwaarder belast dan zij gewend is.

Onvoldoende herstel

Slaap, vermoeidheid en de verdeling tussen inspanning en herstel hebben invloed op hoe gevoelig het lichaam is. Wanneer herstel gedurende langere tijd onder druk staat, kan rugpijn sneller ontstaan of langer blijven aanhouden.

Stress en spanning

Rugpijn is lichamelijk en niet “ingebeeld”. Wel kunnen stress, zorgen en spanning invloed hebben op de spieren, nachtrust en gevoeligheid van het zenuwstelsel. Hierdoor kan bestaande pijn sterker worden ervaren of moeilijker tot rust komen.

Uitstralende pijn of een hernia

Wanneer een zenuw in de rug geïrriteerd raakt, kan de pijn uitstralen naar de bil, het been of de voet. Soms zijn er ook tintelingen, een doof gevoel of krachtsverlies. Een mogelijke oorzaak is een rughernia.

Ook bij een hernia is een operatie meestal niet nodig. Bij veel mensen nemen de klachten binnen enkele weken tot maanden vanzelf af. Wel is het belangrijk om plotseling krachtsverlies en andere alarmsignalen serieus te nemen.

Veranderingen die bij het ouder worden horen

Op een röntgenfoto of MRI zijn vaak veranderingen aan de wervels en tussenwervelschijven te zien. Deze veranderingen horen meestal bij het ouder worden en komen ook voor bij mensen zonder rugpijn. Een afwijking op een scan verklaart daarom niet automatisch waarom iemand klachten heeft.

Wat kun je zelf doen bij rugpijn?

Bij rugklachten is het meestal goed om te blijven bewegen. Probeer je dagelijkse activiteiten zoveel mogelijk voort te zetten, eventueel tijdelijk in een aangepast tempo. Langdurige bedrust maakt de rug niet sterker en kan het herstel juist vertragen.

Je kunt zelf het volgende proberen:

• wissel zitten, staan en lopen regelmatig af;
• maak verspreid over de dag korte wandelingen;
• blijf activiteiten uitvoeren die nog redelijk gaan;
• bouw beweging en belasting geleidelijk op;
• verdeel zware taken over de dag of week;
• neem kort rust wanneer dat nodig is, maar probeer daarna weer in beweging te komen;
• kies een vorm van bewegen die bij je past, zoals wandelen, fietsen, zwemmen of krachttraining.

Er bestaat niet één perfecte houding die rugpijn voorkomt. Ook is er niet één juiste manier waarop iedereen moet zitten of tillen. Het is vooral belangrijk om regelmatig van houding te veranderen en je lichaam geleidelijk gewend te maken aan de activiteiten die je wilt uitvoeren.

Pijn tijdens bewegen betekent niet automatisch dat je schade veroorzaakt. Wel kan veel napijn een teken zijn dat de stap op dat moment te groot was. Door de belasting iets aan te passen en vervolgens opnieuw op te bouwen, ontdek je steeds beter wat jouw rug aankan.

Wanneer kan fysiotherapie helpen?

Veel rugklachten nemen vanzelf af. Fysiotherapie kan zinvol zijn wanneer:

• het niet lukt om zelfstandig voldoende te blijven bewegen;
• de klachten na enkele weken onvoldoende afnemen;
• rugpijn regelmatig terugkomt;
• je door de pijn moeite hebt met werken, sporten of dagelijkse activiteiten;
• je onzeker of bang bent geworden om te bewegen;
• de klachten al langere tijd bestaan;
• je na een operatie of ander medisch traject begeleiding nodig hebt;
• je niet goed weet hoe je de belasting verantwoord kunt opbouwen.

Je hebt geen verwijzing van de huisarts nodig om een afspraak te maken. Tijdens de eerste afspraak beoordelen we ook altijd of fysiotherapie bij jouw klachten past. Wanneer onderzoek door een huisarts of specialist verstandig is, bespreken we dat met je.

Onderzoek en behandeling bij Knooppunt

Tijdens de eerste afspraak nemen we de tijd om jouw situatie goed te begrijpen. We bespreken hoe de klachten zijn ontstaan, hoe ze zich hebben ontwikkeld en wanneer je er vooral last van hebt. Daarnaast kijken we naar de invloed van de rugpijn op je werk, slaap, sport en dagelijkse activiteiten.

We willen ook weten wat jij weer wilt kunnen. Voor de één is dat zonder pijn uit bed komen. Voor een ander is het hervatten van zwaar werk, een lange wandeling maken of weer vertrouwen krijgen tijdens het sporten.

Wanneer dat nodig is, onderzoeken we onder andere:

• hoe je rug en omliggende gewrichten bewegen;
• welke bewegingen gevoelig of juist helpend zijn;
• je spierkracht en belastbaarheid;
• eventuele uitstraling, tintelingen of krachtsverschillen;
• bewegingen die belangrijk zijn tijdens je werk, sport of dagelijks leven.

Op basis daarvan bepalen we samen welke begeleiding nodig is. Niet iedereen met rugpijn heeft hetzelfde behandeltraject nodig.

Hoe ziet de behandeling eruit?

De behandeling is erop gericht om je weer zo zelfstandig mogelijk te laten bewegen en functioneren. Daarbij geven we je inzicht in de klacht en zoeken we samen naar een aanpak die bij jouw situatie past.

De behandeling kan bestaan uit:

• uitleg over rugpijn en herstel;
• advies over bewegen, belasting en herstel;
• oefeningen voor kracht, beweeglijkheid en conditie;
• het stap voor stap hervatten van dagelijkse activiteiten;
• begeleiding bij terugkeer naar werk of sport;
• het oefenen van bewegingen die je bent gaan vermijden;
• manuele technieken wanneer deze een passende aanvulling zijn;
• een persoonlijk plan om terugkerende klachten beter op te vangen.

Oefenen en bewegen vormen meestal een belangrijk onderdeel van de behandeling. Een behandeling waarbij de therapeut iets doet kan tijdelijk verlichting geven, maar het uiteindelijke doel is dat jij zelf weer vertrouwen en grip krijgt.

Aanhoudende rugklachten

Wanneer rugpijn langer duurt, betekent dit niet automatisch dat er nog steeds iets beschadigd is. Pijn kan aanhouden doordat verschillende lichamelijke, mentale en sociale factoren elkaar beïnvloeden.

Misschien ben je minder gaan bewegen uit angst voor pijn. Mogelijk slaap je slecht, vraagt je werk veel van je of heb je moeite om inspanning en herstel goed te verdelen. Ook onzekerheid over wat er in de rug aan de hand is, kan ervoor zorgen dat je bewegingen gaat vermijden.

Bij aanhoudende rugklachten kijken we daarom breder dan alleen naar de pijnlijke plek. We onderzoeken welke factoren jouw herstel belemmeren en welke verandering voor jou haalbaar en betekenisvol is. Het doel is niet alleen minder pijn, maar vooral dat je je dagelijks leven weer kunt oppakken.

Rugklachten en werk

Rugpijn kan invloed hebben op zowel lichamelijk zwaar werk als zittend werk. Lang in dezelfde houding werken, veel tillen of draaien, een hoge werkdruk en onvoldoende herstel kunnen allemaal meespelen.

Volledig stoppen met werken is niet altijd nodig. Soms helpen tijdelijke aanpassingen in taken, werktijden of belasting om actief te blijven terwijl je herstelt. Onze fysiotherapeut kan samen met jou onderzoeken wat lichamelijk haalbaar is.

Wanneer je werkzaamheden of de inrichting van je werkplek een belangrijke rol spelen, kan een ergotherapeut aanvullend meekijken. De ergotherapeut onderzoekt niet alleen de werkplek, maar ook hoe je taken uitvoert, hoe de werkdag is opgebouwd en waar belasting en herstel beter op elkaar kunnen worden afgestemd.

Lees meer over ergonomisch advies op de werkplek.

Samenwerking binnen Knooppunt

Bij rugklachten is fysiotherapie meestal een passende eerste stap. Soms spelen er echter meerdere factoren en is aanvullende begeleiding zinvol.

Binnen Knooppunt werken fysiotherapeuten, ergotherapeuten, leefstijlcoaches en andere professionals met elkaar samen. Wanneer dat voor jou meerwaarde heeft, kunnen we hun kennis combineren. Dat kan bijvoorbeeld passend zijn bij langdurige klachten, problemen met werkhervatting, weinig herstelmogelijkheden of wanneer je gezondheid en conditie breder aandacht vragen.

We zetten deze samenwerking alleen in wanneer jouw situatie daarom vraagt.

Gespecialiseerde rugzorg

Knooppunt is aangesloten bij Rugnetwerk Zuid-Oost Nederland en FysioTopics Nederland. Binnen deze netwerken delen fysiotherapeuten kennis over het onderzoeken en behandelen van rugklachten en werken zij volgens actuele richtlijnen en wetenschappelijke inzichten.

Voor sommige mensen is het Zorgplan Rugpijn van FysioTopics passend. Dit is een gestructureerd behandeltraject waarin persoonlijke begeleiding kan worden gecombineerd met training en online ondersteuning. Of dit zorgplan bij jou past, hangt af van de aard, duur en invloed van je klachten. Tijdens de intake bespreken we welke aanpak het meest geschikt is.

Wanneer moet je met rugpijn naar de huisarts?

Rugpijn is meestal niet gevaarlijk. Toch zijn er situaties waarin het belangrijk is om direct contact op te nemen met de huisarts of huisartsenpost.

Doe dit wanneer:

• je plotseling minder kracht in één of beide benen krijgt;
• je niet meer kunt plassen terwijl je wel aandrang voelt;
• je urine of ontlasting niet meer kunt ophouden;
• je een doof gevoel krijgt rond de anus of geslachtsdelen;
• je plotseling hevige rugpijn én buikpijn hebt en je daarbij duizelig of klam voelt.

Neem op werkdagen contact op met de huisarts wanneer de rugpijn is ontstaan na een flinke val of botsing, wanneer je kanker hebt of hebt gehad, wanneer je onverklaarbaar afvalt of wanneer de klachten na ongeveer een maand niet verminderen.

Twijfel je over je klachten? Neem dan contact op met je huisarts of vraag onze fysiotherapeut om met je mee te denken.

Weer vertrouwen krijgen in je rug

Rugpijn kan je onzeker maken over wat je nog mag en kunt doen. Juist daarom vinden we het belangrijk dat je begrijpt wat er speelt en actief betrokken bent bij je herstel.

Samen werken we toe naar wat voor jou belangrijk is: makkelijker bewegen, je werk hervatten, weer sporten of je dagelijkse activiteiten uitvoeren zonder voortdurend rekening te houden met je rug.

Wil je weten welke begeleiding bij jouw rugklachten past? Maak dan een afspraak bij Knooppunt in Baarlo, Venlo of Venray.

Maak een afspraak

Veelgestelde vragen over rugklachten

Moet ik rust houden bij rugpijn?

Een korte rustpauze kan prettig zijn wanneer de pijn hevig is, maar langdurige bedrust wordt afgeraden. Probeer binnen je mogelijkheden te blijven bewegen en je gewone activiteiten geleidelijk weer op te bouwen.

Is bewegen veilig wanneer mijn rug pijn doet?

In de meeste gevallen wel. Pijn tijdens bewegen betekent niet automatisch dat je iets beschadigt. Begin rustig, wissel activiteiten af en bouw de belasting stap voor stap op.

Komt rugpijn door een verkeerde houding?

Er bestaat niet één perfecte houding die rugpijn voorkomt. Lang in dezelfde houding blijven kan wel gevoelig zijn. Regelmatig afwisselen en voldoende bewegen is meestal belangrijker dan voortdurend proberen “perfect” te zitten.

Heb ik een scan of röntgenfoto nodig?

Bij de meeste rugklachten is beeldvormend onderzoek niet nodig. Als wij denken dat het zinvol is om echografisch onderzoek in te zetten dan kunnen wij dit binnen onze praktijk zelf doen. Op scans of röntgenfoto's zijn vaak veranderingen te zien die ook voorkomen bij mensen zonder pijn. Een scan wordt vooral gebruikt wanneer een arts vermoedt dat er een specifieke aandoening speelt of wanneer de uitslag gevolgen heeft voor de behandeling.

Kan stress rugpijn veroorzaken?

Stress is meestal niet de enige oorzaak, maar kan rugpijn wel beïnvloeden. Spanning kan zorgen voor slechter slapen, minder herstel en een gevoeliger pijnsysteem. Daarom kijken we bij aanhoudende klachten ook naar factoren buiten de rug zelf.

Wat is het verschil tussen spit en een hernia?

Spit is een benaming voor plotseling ontstane lage rugpijn, vaak zonder duidelijke schade. Bij een hernia raakt een zenuw geïrriteerd en is er meestal uitstralende pijn naar een bil of been. Alleen rugpijn wijst dus niet direct op een hernia.

Hoe lang duurt het herstel van rugpijn?

Bij veel mensen neemt acute rugpijn binnen enkele dagen tot weken af. Soms duurt het herstel langer of keren klachten terug. Hoe lang het duurt, hangt onder andere af van de duur van de klachten, je belastbaarheid, dagelijkse omstandigheden en de mate waarin je activiteiten kunt hervatten.

Kan fysiotherapie helpen bij een hernia?

Fysiotherapie kan helpen om in beweging te blijven, de dagelijkse belasting op te bouwen en vertrouwen in bewegen terug te krijgen. Bij plotseling krachtsverlies, problemen met plassen of ontlasting of een doof gevoel rond het zitvlak moet je direct contact opnemen met de huisarts of huisartsenpost.