Ergonomisch werkplekadvies

Je bureaustoel staat goed. Je beeldscherm staat op de juiste hoogte. En toch krijg je aan het einde van de dag pijn in je nek, schouders, rug of handen.

Dat is niet zo vreemd.

Een goede werkplek gaat namelijk over meer dan de juiste afstelling van een stoel en bureau.

Hoe lang zit je achter elkaar? Welke werkzaamheden voer je uit? Hoe vaak wissel je van houding? Moet je veel reiken, tillen of kracht zetten? Hoe hoog ligt je werktempo? En hoe ziet je werkdag als geheel eruit?

Een ergotherapeut kijkt daarom niet alleen naar waar je werkt, maar ook naar wat je daar gedurende de dag doet.

Zo zoeken we naar aanpassingen die niet alleen ergonomisch goed klinken, maar ook in jouw dagelijkse werk praktisch uitvoerbaar zijn.

Wanneer kan ergonomisch werkplekadvies helpen?

Een werkplekonderzoek kan zinvol zijn wanneer je klachten ervaart tijdens of na het werk.

Bijvoorbeeld wanneer:

• nek- of schouderklachten tijdens beeldschermwerk toenemen;
• je rugklachten krijgt bij langdurig zitten of staan;
• je pijn aan handen, polsen of armen ervaart;
• tillen, bukken of reiken klachten geeft;
• je langdurig in dezelfde houding werkt;
• je veel repeterende bewegingen uitvoert;
• je niet goed weet hoe je stoel, bureau of beeldscherm moet instellen;
• hulpmiddelen of aanpassingen op de werkplek nodig lijken;
• je na ziekte of letsel moeite hebt om je werkzaamheden weer uit te voeren;
• klachten blijven bestaan ondanks eerdere aanpassingen aan de werkplek.

Je hoeft dus niet uitsluitend kantoorwerk te doen.

Ergonomische belasting speelt ook bij praktisch, technisch en fysiek werk.

Ergonomie is meer dan een goede zithouding

Er bestaat niet één perfecte werkhouding die je acht uur per dag moet proberen vast te houden.

Zelfs een goed ingestelde houding kan belastend worden wanneer je er lang in blijft zitten.

Daarom kijken we niet alleen naar de vraag:

Zit je goed?

Maar ook naar:

Hoe lang zit je zo en wat doe je ondertussen?

Afwisseling kan minstens zo belangrijk zijn als de exacte positie van je stoel.

Daarom kijken we naar de combinatie van houding, beweging, taakduur, herhaling, kracht en herstel.

De beste houding is vaak de volgende houding

Op internet staan veel afbeeldingen van de ideale werkhouding.

Voeten plat op de grond. Knieën en ellebogen in een bepaalde hoek. Rug recht. Beeldscherm op ooghoogte.

Dat kan een bruikbaar uitgangspunt zijn.

Maar het betekent niet dat je vervolgens urenlang precies zo moet blijven zitten.

Je lichaam is gemaakt om te bewegen.

Daarom zoeken we naar een werkplek waarop je verschillende houdingen kunt gebruiken en werkzaamheden voldoende kunt afwisselen.

Een goede ergonomische werkplek ondersteunt dus niet één perfecte houding.

Hij maakt variatie mogelijk.

Wat bekijken we tijdens een werkplekonderzoek?

We beginnen bij je werkzaamheden.

Wat doe je gedurende een gewone werkdag? Wanneer ontstaan klachten? Welke taken vragen veel? Hoe lang voer je dezelfde activiteit uit?

Vervolgens kunnen we bijvoorbeeld kijken naar:

• stoel en bureau;
• beeldscherm;
• toetsenbord en muis;
• werkhoogte;
• reikafstanden;
• houding;
• beweging en afwisseling;
• tillen en dragen;
• repeterende handelingen;
• gebruik van gereedschap;
• taakduur;
• werktempo;
• pauzemogelijkheden;
• inrichting van de werkomgeving.

Welke onderdelen relevant zijn, hangt af van jouw werk.

Een administratieve werkplek vraagt iets anders dan een behandelkamer, magazijn, productielijn of technische werkplaats.

Beeldschermwerk

Bij beeldschermwerk kijken we onder andere naar de inrichting van de werkplek.

Maar ook hier is alleen afstellen niet voldoende.

Je kunt een uitstekende bureaustoel hebben en alsnog klachten ontwikkelen wanneer je drie uur achter elkaar nauwelijks beweegt.

Daarom kijken we ook naar de manier waarop beeldschermwerk onderdeel is van je werkdag.

Kun je taken afwisselen?

Moet je voortdurend met een muis werken?

Gebruik je één of meerdere beeldschermen?

Werk je veel met een laptop?

Kun je werkzaamheden soms staand uitvoeren?

En welke mogelijkheden heb je om gedurende de dag van houding te veranderen?

Zo wordt ergonomie onderdeel van hoe je werkt, in plaats van alleen hoe je stoel staat.

Thuiswerken

Thuiswerken heeft nieuwe werkplekken gecreëerd.

De keukentafel. Een laptop op de bank. Een kleine werkplek in de slaapkamer.

Voor een korte taak hoeft dat geen probleem te zijn. Maar wanneer je meerdere dagen per week thuiswerkt, kan de inrichting wel degelijk relevant worden.

Daarbij kijken we niet automatisch naar de vraag welke dure bureaustoel je moet kopen.

Eerst onderzoeken we welke werkzaamheden je thuis uitvoert, hoeveel tijd je daar doorbrengt en welke aanpassing daadwerkelijk nodig is.

Soms kan een relatief eenvoudige verandering al veel verschil maken.

Fysiek werk

Ergonomie speelt niet alleen achter een bureau.

Ook bij fysiek werk kijken we naar de relatie tussen de taak en wat deze van je lichaam vraagt.

Denk aan:

• tillen;
• duwen en trekken;
• langdurig staan;
• werken boven schouderhoogte;
• bukken;
• knielen;
• repeterende bewegingen;
• kracht zetten;
• gereedschap gebruiken;
• werken in beperkte ruimtes.

Daarbij is het niet altijd mogelijk om een belastende beweging volledig te vermijden.

Dan kijken we bijvoorbeeld naar de manier waarop de taak wordt uitgevoerd, werkhoogte, hulpmiddelen, taakverdeling, frequentie en mogelijkheden voor afwisseling.

Hand- en polsklachten tijdens het werk

Je handen worden tijdens veel werkzaamheden voortdurend gebruikt.

Typen, klikken, knijpen, grijpen, tillen of gereedschap gebruiken kan bij hand- of polsklachten problemen geven.

Dan kijken we naar de combinatie van de klacht en de specifieke taak.

Hoe vaak wordt een beweging uitgevoerd? Hoeveel kracht is nodig? Welke positie heeft de pols? Is ander gereedschap mogelijk? Kan een taak anders worden georganiseerd?

Wanneer de klacht zelf specifieke behandeling vraagt, kan binnen Knooppunt ook handtherapie passend zijn.

Werkplekadvies bij nek-, schouder- of rugklachten

Lichamelijke klachten worden niet altijd door één verkeerde houding veroorzaakt.

Vaak speelt een combinatie van factoren.

Duur, herhaling, weinig variatie, werkdruk, fysieke belasting en individuele belastbaarheid kunnen allemaal invloed hebben.

Daarom zoeken we niet naar één houding die je klachten moet oplossen.

We onderzoeken welke onderdelen van jouw werkzaamheden belasting geven en welke veranderingen praktisch mogelijk zijn.

Wanneer andere lichamelijke factoren behandeling nodig hebben, kan waar passend worden samengewerkt met een fysiotherapeut.

Een aangepaste stoel, muis of ander hulpmiddel

Soms is een specifieke voorziening zinvol.

Bijvoorbeeld een andere muis, aangepast toetsenbord, stoel, werktafel of hulpmiddel voor een fysieke taak.

Maar een product is niet automatisch de oplossing omdat het als ergonomisch wordt verkocht.

We willen eerst weten:

welk probleem moet het oplossen?

Daarna kunnen we beoordelen welke eigenschappen van een hulpmiddel daarvoor nodig zijn.

Zo voorkomen we dat er een duur product wordt aangeschaft terwijl het werkelijke probleem bijvoorbeeld in taakduur, werkorganisatie of gebrek aan afwisseling zit.

Ergonomisch werkplekadvies bij werkhervatting

Na ziekte of uitval kan de werkplek opnieuw aandacht vragen.

Misschien kun je bepaalde houdingen tijdelijk minder goed volhouden. Misschien is de fysieke belasting van een taak veranderd. Of werkzaamheden die vroeger geen probleem waren blijken tijdens de opbouw nog te zwaar.

Dan kan een werkplekonderzoek onderdeel zijn van een bredere werkhervatting.

We kijken niet alleen naar de inrichting, maar ook naar de werkzaamheden die je opnieuw probeert uit te voeren.

Lees meer over ergotherapie bij werkhervatting.

Ergonomie en vermoeidheid

Niet iedere werkplekklacht draait om pijn.

Soms kost een werkdag vooral te veel energie.

Een inefficiënte werkwijze, weinig afwisseling, langdurige concentratie of steeds opnieuw moeten schakelen kan onderdeel zijn van de totale belasting.

In dat geval is alleen een andere bureaustoel waarschijnlijk onvoldoende.

We kijken dan breder naar je activiteiten en werkdag.

Lees meer over ergotherapie bij vermoeidheid wanneer beperkte energie ook buiten je werk een belangrijke rol speelt.

Wat doet een ergotherapeut tijdens een werkplekonderzoek?

Een werkplekonderzoek begint bij jouw hulpvraag en werkzaamheden.

We willen begrijpen waar je tegenaan loopt voordat we oplossingen voorstellen.

Daarom bespreken en observeren we bijvoorbeeld:

• welke taken je uitvoert;
• hoe je deze uitvoert;
• wanneer klachten ontstaan;
• welke houdingen en bewegingen voorkomen;
• hoe lang en hoe vaak een taak wordt uitgevoerd;
• hoe de werkplek is ingericht;
• welke aanpassingen al geprobeerd zijn.

Vervolgens zoeken we samen naar haalbare verbeteringen.

Dat kan gaan om het aanpassen van de werkplek, maar ook om een andere manier van werken, taakafwisseling, hulpmiddelen of veranderingen in de organisatie van werkzaamheden.

Advies dat ook echt uitvoerbaar moet zijn

Een ergonomisch advies heeft weinig waarde wanneer het alleen op papier klopt.

Een medewerker ieder half uur laten wisselen van taak klinkt bijvoorbeeld goed, maar werkt niet wanneer de functie dat in de praktijk onmogelijk maakt.

Daarom kijken we naar wat binnen de daadwerkelijke werksituatie haalbaar is.

Welke vrijheid heb je binnen je functie?

Welke aanpassing kan direct?

Waar is overleg met een werkgever nodig?

En welke verandering levert waarschijnlijk de meeste winst op?

Het doel is niet de theoretisch perfecte werkplek.

Het doel is een werkbare werkplek.

Ergotherapie en werk

Een ergonomisch werkplekadvies is één mogelijke vorm van ergotherapeutische begeleiding rondom werk.

Soms ligt het probleem breder.

Misschien spelen vermoeidheid, cognitieve belasting, herstel na ziekte of de combinatie tussen werk en privé een grotere rol dan de fysieke werkplek.

Dan kijken we niet alleen naar ergonomie, maar naar het functioneren tijdens de volledige werkdag.

Lees meer over ergotherapie en werk.

Ergonomisch werkplekadvies bij Knooppunt

Binnen Knooppunt kijken onze ergotherapeuten naar de combinatie van persoon, werkzaamheden en werkomgeving.

Dat kan gaan om beeldschermwerk, maar ook om fysiek of praktisch werk.

We zoeken naar veranderingen die aansluiten bij de werkzaamheden die je daadwerkelijk uitvoert en die in de dagelijkse praktijk bruikbaar zijn.

Waar nodig kunnen we samenwerken met andere behandelaren of betrokken professionals.

Meer weten over ergotherapie in het algemeen? Lees wat ergotherapie kan betekenen bij problemen in het dagelijks functioneren.

Krijg je klachten tijdens of na je werk?

Dan is de oplossing niet automatisch een nieuwe stoel.

We kunnen samen onderzoeken welke onderdelen van je werkzaamheden belasting geven, welke rol je werkplek daarin speelt en welke veranderingen praktisch mogelijk zijn.

Neem contact op met Knooppunt