Ergotherapie bij vermoeidheid

Als je energie niet meer vanzelfsprekend is

Je kunt misschien nog steeds veel. Maar niet meer alles achter elkaar, niet iedere dag of niet zonder daar later voor te betalen.

Je staat op, doucht, kleedt je aan en merkt dat de dag eigenlijk al energie heeft gekost voordat hij goed en wel begonnen is. Je komt je werkdag door, maar thuis is de batterij leeg. Of je hebt een goede dag, probeert eindelijk alles te doen wat is blijven liggen en merkt de volgende dag dat het te veel was.

Vermoeidheid wordt vooral een probleem wanneer het bepaalt wat je wel en niet kunt doen in je dagelijks leven.

Een ergotherapeut kijkt samen met jou naar dat dagelijks leven. Waar gaat je energie naartoe? Welke activiteiten zijn belangrijk? Wanneer ontstaat overbelasting? En hoe kun je activiteiten, belasting en herstel zo organiseren dat je niet alleen je dag doorkomt, maar ook ruimte houdt voor wat voor jou belangrijk is?

Wanneer kan ergotherapie helpen bij vermoeidheid?

Iedereen is weleens moe. Langdurige of ernstige vermoeidheid is anders.

Rust of een goede nacht slapen is dan niet altijd voldoende om te herstellen. Activiteiten die vroeger nauwelijks moeite kostten, kunnen ineens een groot deel van je beschikbare energie vragen.

Dat merk je bijvoorbeeld wanneer:

• je na werk nauwelijks energie overhoudt voor thuis;
• douchen, aankleden of boodschappen doen veel meer van je vraagt dan vroeger;
• je afspraken afzegt omdat je energie moet bewaren;
• je op goede dagen veel probeert in te halen en daarna moet herstellen;
• je steeds moet kiezen tussen dingen die moeten en dingen die je graag wilt doen;
• je moeite hebt om te bepalen wanneer je moet doorgaan en wanneer je juist moet stoppen;
• concentreren, plannen of omgaan met drukte extra vermoeiend is.

Het probleem is dan niet alleen dat je moe bent.

De vermoeidheid verandert hoe je je dag indeelt, welke rollen je kunt vervullen en hoeveel ruimte je overhoudt voor werk, gezin, sociale contacten en ontspanning.

Dat is waar ergotherapie relevant wordt.

Waarom kost mijn dagelijks leven zoveel energie?

Een veelgehoorde vraag is:

Waarom ben ik zo moe terwijl ik voor mijn gevoel helemaal niet zoveel doe?

Om dat te begrijpen is het belangrijk om niet alleen naar losse activiteiten te kijken.

Een werkdag bestaat bijvoorbeeld niet alleen uit acht uur werken.

Je staat op, maakt je klaar, reist naar je werk, schakelt tussen taken, verwerkt informatie, praat met collega's, probeert je te concentreren, reist weer naar huis en komt vervolgens thuis in een omgeving waarin misschien ook gekookt, opgeruimd of voor anderen gezorgd moet worden.

Al die activiteiten vragen iets van je.

Niet alleen lichamelijk. Ook nadenken, plannen, concentreren, omgaan met geluid en drukte, emoties verwerken en voortdurend schakelen kunnen energie kosten.

Daarom onderzoeken we bij ergotherapie niet alleen wat je doet, maar ook wat verschillende activiteiten van je vragen en hoe die belasting zich gedurende de dag en week opstapelt.

Belasting en belastbaarheid

Bij vermoeidheidsklachten wordt vaak gesproken over de balans tussen belasting en belastbaarheid.

Met belastbaarheid bedoelen we wat je op een bepaald moment aankunt. Belasting is wat activiteiten daadwerkelijk van je vragen.

Wanneer die twee langere tijd niet goed op elkaar aansluiten, kun je merken dat je steeds verder uitgeput raakt of onvoldoende herstelt.

Maar dat betekent niet simpelweg dat je minder moet doen.

Te weinig activiteit kan er ook voor zorgen dat je dagelijkse mogelijkheden kleiner worden. En voortdurend rust nemen betekent niet automatisch dat je beter herstelt.

De uitdaging zit daarom vaak in het vinden van een passend patroon van activiteit, belasting en herstel.

Dat patroon verschilt per persoon.

Het patroon van goede en slechte dagen

Een patroon dat we regelmatig zien is dat iemand op een goede dag probeert in te halen wat eerder niet lukte.

De was moet gedaan worden. Er liggen klusjes. Je wilt eindelijk weer sporten. Je hebt energie om iets met vrienden of familie te doen.

Dus doe je zoveel mogelijk.

Later op de dag of de volgende dag blijkt dat de belasting groter was dan je kon herstellen. Je doet noodgedwongen veel minder, voelt je weer iets beter en probeert daarna opnieuw meer te doen.

Zo kan een patroon ontstaan van:

veel doen → klachten nemen toe → herstellen → weer veel doen.

Het doel van ergotherapie is niet om je leven zo voorzichtig mogelijk te maken.

We proberen juist te begrijpen welke belasting je aankunt en hoe je belangrijke activiteiten zo kunt opbouwen dat ze beter vol te houden zijn.

Niet iedere activiteit kost evenveel energie

Een uur is niet altijd een uur.

Een uur rustig thuis bezig zijn kan iets heel anders van je vragen dan een uur vergaderen, autorijden, boodschappen doen of in een druk restaurant zitten.

Daarom kijken we niet alleen naar hoeveel activiteiten er in je agenda staan.

We onderzoeken bijvoorbeeld:

• hoeveel lichamelijke inspanning een activiteit vraagt;
• hoeveel concentratie of denkwerk nodig is;
• hoeveel prikkels je moet verwerken;
• hoeveel tijdsdruk je ervaart;
• hoeveel herstel je na een activiteit nodig hebt;
• welke activiteiten achter elkaar plaatsvinden;
• op welk moment van de dag iets gebeurt.

Zo wordt duidelijker waarom een dag die op papier rustig lijkt toch zwaar kan zijn.

Moet ik dan vooral meer rust nemen?

Niet per se.

Rust kan belangrijk zijn, maar de vraag is vooral wanneer, hoeveel en op welke manier herstel je nodig hebt.

Een hele middag op de bank liggen is bijvoorbeeld iets anders dan gedurende de dag bewust korte herstelmomenten gebruiken. En gedachteloos door sociale media scrollen voelt misschien als niets doen, maar betekent niet automatisch dat je hoofd ook weinig prikkels verwerkt.

Daarom kijken we samen naar welke vormen van herstel daadwerkelijk helpen en hoe je die kunt inpassen zonder dat je dagelijks leven volledig rondom rust komt te draaien.

Wat doet een ergotherapeut bij vermoeidheid?

We beginnen niet met een standaard dagschema.

Eerst willen we begrijpen hoe jouw dagelijks leven eruitziet.

Welke activiteiten moet je uitvoeren? Welke wil je graag blijven doen? Waar loopt het mis? Wanneer merk je dat de vermoeidheid toeneemt? Wat gebeurt er daarna?

Afhankelijk van je situatie kunnen we bijvoorbeeld je activiteiten gedurende meerdere dagen in kaart brengen.

Daarbij kijken we naar patronen in:

• activiteit;
• herstel;
• werk;
• zelfzorg;
• huishouden;
• beweging;
• sociale activiteiten;
• cognitieve belasting;
• ontspanning.

Vervolgens zoeken we samen naar mogelijkheden om je dagelijks handelen beter af te stemmen op wat je op dat moment aankunt.

Dat kan betekenen dat we activiteiten anders verdelen, herstelmomenten veranderen, keuzes maken in prioriteiten, een activiteit anders uitvoeren of stap voor stap werken aan uitbreiding van wat je kunt doen.

Het doel is niet een perfect schema.

Het doel is een dagelijks leven dat beter vol te houden is en ruimte biedt voor wat belangrijk voor je is.

Vermoeidheid en werk

Werk kan een groot deel van je beschikbare energie vragen.

Het kan daardoor gebeuren dat je je werkzaamheden nog uitvoert, terwijl de gevolgen pas thuis zichtbaar worden.

Je haalt je werkdag, maar hebt 's avonds geen energie meer om te koken, te sporten, iets met je gezin te doen of af te spreken met anderen.

Dan zegt alleen het aantal uren dat je werkt niet zoveel over hoe goed je de totale belasting aankunt.

Een ergotherapeut kan daarom ook kijken naar het soort werkzaamheden, concentratie, werktempo, prikkels, pauzes, reistijd en de combinatie tussen werk en de rest van je dagelijks leven.

Lees meer over ergotherapie en werk.

Wanneer je na ziekte of uitval bezig bent met terugkeer naar werk, kan daarnaast specifieke begeleiding bij werkhervatting passend zijn.

Vermoeidheid en concentratie

Vermoeidheid is niet alleen lichamelijk.

Misschien merk je dat lezen meer moeite kost, dat je gesprekken minder goed kunt volgen, dat plannen lastig wordt of dat een drukke omgeving je volledig uitput.

Cognitieve activiteiten kunnen een belangrijk deel van je totale belasting vormen.

Wanneer problemen met concentratie, geheugen, planning of prikkelverwerking een belangrijke rol spelen in je dagelijks functioneren, kan het daarom zinvol zijn om dit afzonderlijk te onderzoeken.

Lees meer over ergotherapie bij cognitieve problemen.

Bij welke klachten en aandoeningen kan vermoeidheid voorkomen?

Vermoeidheid kan onderdeel zijn van veel verschillende gezondheidsproblemen.

Binnen de ergotherapie zien we vermoeidheidsklachten bijvoorbeeld bij mensen met:

• Long COVID;
• chronische pijn;
• reuma of artrose;
• neurologische aandoeningen;
• burn-out of langdurige overbelasting;
• kanker of na een oncologische behandeling;
• herstel na ziekte of een operatie.

De oorzaak en het verloop van vermoeidheid kunnen sterk verschillen.

Daarom vervangt ergotherapie geen medisch onderzoek naar de oorzaak van onverklaarde of nieuwe vermoeidheid.

Onze rol ligt vooral bij de vraag:

Wat betekent de vermoeidheid voor jouw dagelijks functioneren en hoe kun je daar in je dagelijkse activiteiten mee omgaan?

Ergotherapie bij Long COVID

Bij Long COVID kunnen vermoeidheid, cognitieve klachten en problemen na inspanning een grote invloed hebben op dagelijkse activiteiten.

Juist bij deze klachten is het belangrijk om zorgvuldig te kijken naar de reactie op belasting en niet automatisch uit te gaan van steeds verder opbouwen.

Lees meer over ergotherapie bij Long COVID.

Ergotherapie bij chronische pijn

Pijn en vermoeidheid kunnen elkaar beïnvloeden.

Activiteiten kunnen meer energie kosten doordat je pijn hebt, terwijl vermoeidheid het tegelijkertijd moeilijker kan maken om met pijn en dagelijkse belasting om te gaan.

Wanneer pijn een belangrijke rol speelt, kijken we daarom ook naar de manier waarop activiteiten, belasting, herstel en pijn elkaar beïnvloeden.

Lees meer over ergotherapie bij chronische pijn.

Ergotherapie bij burn-out en overbelasting

Bij langdurige overbelasting kan het steeds moeilijker worden om alle rollen en verantwoordelijkheden in je dagelijks leven vol te houden.

Werk is daar vaak onderdeel van, maar zelden het enige wat energie vraagt.

Ook huishouden, gezin, sociale contacten, verwachtingen en weinig ruimte voor herstel kunnen onderdeel zijn van het totale patroon.

Lees meer over ergotherapie bij burn-out en overbelasting.

Ergotherapie bij Knooppunt

Binnen Knooppunt kijken we bij vermoeidheidsklachten niet alleen naar hoeveel energie je hebt.

We willen vooral begrijpen wat je met die energie probeert te doen.

Welke activiteiten zijn noodzakelijk? Welke geven betekenis aan je dag? Welke kosten onverwacht veel? Waar ontstaat overbelasting? En welke veranderingen maken het mogelijk om je dagelijks leven beter vol te houden?

Wanneer andere factoren een belangrijke rol spelen, kunnen onze ergotherapeuten waar nodig samenwerken met andere behandelaren binnen Knooppunt.

Ergotherapie bij vermoeidheid in Venlo, Venray en Baarlo

Je kunt bij Knooppunt terecht voor ergotherapie bij vermoeidheidsklachten vanuit onze locaties in Venlo, Venray en Baarlo.

Wanneer het voor je hulpvraag relevant is, kan ergotherapie ook thuis of op de werkplek plaatsvinden.

Meer weten over ergotherapie in het algemeen? Lees dan wat ergotherapie is en wanneer een ergotherapeut kan helpen.

Blijft vermoeidheid bepalen wat je op een dag kunt doen?

Wanneer je voortdurend keuzes moet maken op basis van hoeveel energie je nog hebt, kan het lastig zijn om zelf te zien waar verandering mogelijk is.

Samen kunnen we onderzoeken hoe jouw dagelijkse belasting eruitziet, waar herstel onvoldoende lukt en welke activiteiten voor jou het belangrijkst zijn.

Van daaruit zoeken we naar een manier om je dagelijks leven beter af te stemmen op wat je aankunt — zonder dat je leven alleen nog maar om energie besparen draait.

Maak een afspraak voor ergotherapie