Ergotherapie en werk

Als werken steeds meer van je vraagt

Je hoeft niet volledig uitgevallen te zijn om problemen te ervaren op je werk.

Misschien lukt werken nog, maar kost het steeds meer energie. Je haalt het einde van de werkdag, maar thuis is de batterij leeg. Je merkt dat concentreren moeilijker wordt, dat lichamelijke klachten tijdens bepaalde werkzaamheden toenemen of dat je steeds meer herstel nodig hebt om dezelfde werkweek vol te houden.

Soms ben je al een periode uitgevallen en is juist de vraag hoe je verantwoord weer kunt beginnen.

Een ergotherapeut kijkt naar de wisselwerking tussen jouw gezondheid, je werkzaamheden en alles wat daarnaast onderdeel is van je dagelijks leven.

Niet alleen naar hoeveel uur je kunt werken, maar vooral naar wat het werk daadwerkelijk van je vraagt.

Wanneer kan een ergotherapeut helpen bij werk?

Werk bestaat uit veel meer dan aanwezig zijn op een werkplek.

Je moet taken uitvoeren, informatie verwerken, schakelen, samenwerken, deadlines halen en omgaan met de fysieke en mentale eisen van je functie.

Gezondheidsklachten kunnen ervoor zorgen dat dit moeilijker wordt.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat:

• je na een werkdag nauwelijks energie overhoudt;
• lichamelijke klachten tijdens bepaalde werkzaamheden toenemen;
• concentreren of schakelen tussen taken meer moeite kost;
• drukte, geluid of andere prikkels je sneller uitputten;
• je steeds meer pauzes nodig hebt om je dag vol te houden;
• je na ziekte moeite hebt om je werkzaamheden weer op te bouwen;
• je wel meer uren kunt werken, maar de inhoud van het werk nog te zwaar is;
• werk en herstel steeds moeilijker te combineren zijn;
• je werkplek of manier van werken klachten veroorzaakt of versterkt.

Een ergotherapeut onderzoekt niet alleen of je kunt werken, maar vooral hoe je je werk uitvoert en wat dat van je vraagt.

Acht uur werken is niet altijd dezelfde belasting

Bij werkhervatting en belastbaarheid wordt vaak gesproken over het aantal uren dat iemand werkt.

Maar uren vertellen maar een deel van het verhaal.

Vier uur geconcentreerd beeldschermwerk kan bijvoorbeeld meer vragen dan vier uur met afwisselende werkzaamheden. Een rustige ochtend kan goed gaan, terwijl dezelfde taken later op een drukke dag veel moeilijker worden.

Ook reistijd, vergaderingen, deadlines, onverwachte onderbrekingen, sociale interactie, fysieke belasting en het voortdurend schakelen tussen taken tellen mee.

Daarom kijken we niet alleen naar:

Hoeveel uur werk je?

Maar ook naar:

Wat gebeurt er binnen die uren?

Werk is onderdeel van je dagelijks leven

Werk staat niet los van wat er vóór en na je werkdag gebeurt.

Je moet misschien kinderen naar school brengen, reizen naar je werk, boodschappen doen, koken, het huishouden bijhouden, sporten of voor iemand zorgen.

Wanneer bijna al je beschikbare energie naar werk gaat, kan het daardoor lijken alsof werken goed gaat terwijl de gevolgen vooral thuis zichtbaar worden.

Je functioneert op je werk, maar moet 's avonds op de bank herstellen.

Je redt vier werkdagen, maar hebt het weekend nodig om bij te komen.

Of je zegt steeds vaker sociale activiteiten af omdat je energie nodig hebt voor je volgende werkdag.

Daarom kijken we bij ergotherapie naar de totale belasting van je dagelijks leven.

Werk is daar een belangrijk onderdeel van, maar niet het enige.

Wanneer vermoeidheid hierin een grote rol speelt, kan het zinvol zijn om uitgebreider te kijken naar ergotherapie bij vermoeidheid.

Lichamelijke belasting tijdens het werk

Sommige werkzaamheden vragen veel van je lichaam.

Denk aan langdurig zitten of staan, tillen, repeterende bewegingen, werken boven schouderhoogte of het langdurig gebruiken van handen en polsen.

Maar lichamelijke belasting wordt niet alleen bepaald door je houding.

Ook de duur van een activiteit, herhaling, kracht, werktempo, herstelmogelijkheden en de manier waarop werkzaamheden georganiseerd zijn spelen mee.

Een ergotherapeut kan daarom naar de activiteit én de werkomgeving kijken.

Soms ligt de oplossing in een aanpassing van de werkplek. Soms in de manier waarop werkzaamheden worden uitgevoerd of verdeeld.

Wanneer de inrichting of fysieke belasting van de werkplek centraal staat, kan een ergonomisch werkplekadvies passend zijn.

Concentratie, planning en prikkels op het werk

Werk kan ook cognitief veel vragen.

Je moet informatie onthouden, prioriteiten stellen, verschillende taken combineren, omgaan met onderbrekingen en voortdurend bepalen wat als eerste moet gebeuren.

Na bijvoorbeeld hersenletsel, Long COVID, langdurige overbelasting of bij andere gezondheidsproblemen kan dat ineens veel meer moeite kosten.

Misschien kun je een taak afzonderlijk prima uitvoeren, maar lukt het niet meer wanneer de telefoon gaat, collega's vragen stellen en ondertussen nieuwe e-mails binnenkomen.

Dan zit het probleem niet noodzakelijk in de taak zelf.

De omgeving en hoeveelheid gelijktijdige belasting kunnen het verschil maken.

Een ergotherapeut kan onderzoeken waar die cognitieve belasting ontstaat en welke strategieën of aanpassingen kunnen helpen.

Wanneer concentratie, geheugen, planning of prikkelverwerking een belangrijke rol spelen, lees dan meer over ergotherapie bij cognitieve problemen.

Ergotherapie bij werkhervatting

Na ziekte of uitval ontstaat vaak de vraag:

Wanneer kan ik weer beginnen met werken?

Maar minstens zo belangrijk is:

Hoe ga ik weer beginnen?

Alleen het aantal uren uitbreiden geeft niet altijd een goed beeld van herstel.

Het kan bijvoorbeeld beter gaan om eerst meer verschillende werkzaamheden uit te voeren, bepaalde taken juist tijdelijk te beperken of de belasting binnen dezelfde uren anders te verdelen.

Daarbij kijken we naar de werkzaamheden die bij jouw functie horen, wat je momenteel aankunt en hoe je daarop reageert.

Van daaruit kan een opbouw ontstaan die niet alleen gericht is op meer werken, maar op duurzaam kunnen functioneren binnen je werk.

Lees meer over ergotherapie bij werkhervatting.

Wat doet een ergotherapeut bij problemen rondom werk?

We beginnen met jouw situatie.

Wat voor werk doe je? Welke taken horen daarbij? Waar ontstaan problemen? Wat lukt nog goed en wat kost steeds meer moeite?

Daarbij kijken we bijvoorbeeld naar:

• werkzaamheden en taakverdeling;
• fysieke belasting;
• concentratie en mentale belasting;
• werktempo;
• prikkels en onderbrekingen;
• pauzes en herstel;
• werktijden;
• werkplek;
• reistijd;
• de combinatie tussen werk en privé.

Afhankelijk van de hulpvraag kan begeleiding plaatsvinden bij Knooppunt, maar ook op de werkplek.

Soms is inzicht in het belastingspatroon voldoende om gerichte veranderingen te kunnen maken. In andere situaties observeren we werkzaamheden, onderzoeken we de werkplek of oefenen we strategieën die tijdens het werk toegepast kunnen worden.

Niet alleen minder doen, maar anders kijken naar belasting

Wanneer werk te zwaar wordt, lijkt minder uren werken soms de meest voor de hand liggende oplossing.

Dat kan nodig zijn, maar lost niet automatisch het onderliggende probleem op.

Twee werkdagen van vier uur kunnen bijvoorbeeld nog steeds te zwaar zijn wanneer binnen die uren voortdurend geconcentreerd of onder tijdsdruk gewerkt wordt.

Andersom kan iemand soms meer uren aanwezig zijn wanneer werkzaamheden voldoende afwisselen en herstel goed georganiseerd is.

Daarom kijken we naar de inhoud van het werk, niet alleen naar de klok.

Welke taken vragen veel? Welke juist minder? Welke activiteiten kunnen worden afgewisseld? Wanneer ontstaat overbelasting? En wat is nodig om daarvan te herstellen?

Zo proberen we werkbelasting zo goed mogelijk aan te laten sluiten op wat iemand aankan.

Ergonomie en de werkplek

Een goede werkplek is meer dan een bureaustoel op de juiste hoogte.

De inrichting moet passen bij jouw lichaam én bij wat je gedurende een werkdag daadwerkelijk doet.

Daarom kijken we bij een werkplekonderzoek niet alleen naar stoel, bureau of beeldscherm, maar bijvoorbeeld ook naar beweging, afwisseling, reikafstanden, repeterende handelingen, werktempo en de organisatie van werkzaamheden.

Lees meer over ergonomisch advies op de werkplek.

Werk en hand- of polsklachten

Bij veel beroepen worden handen en polsen intensief gebruikt.

Computerwerk, kracht zetten, gereedschap gebruiken of steeds dezelfde beweging uitvoeren kan problemen geven wanneer je hand of pols niet voldoende belastbaar is.

Dan kijken we niet alleen naar de klacht zelf, maar ook naar hoe je je hand tijdens het werk gebruikt en welke belasting daarbij ontstaat.

Binnen Knooppunt kan dit waar nodig worden gecombineerd met onze expertise op het gebied van handtherapie.

Samenwerking rondom werk

Problemen rondom werk kunnen verschillende oorzaken hebben.

Daarom kan het nodig zijn om af te stemmen met andere betrokken professionals, zoals een fysiotherapeut, bedrijfsarts of andere behandelaar.

Welke samenwerking zinvol is, hangt af van jouw situatie.

De ergotherapeut richt zich daarbij specifiek op de relatie tussen jouw mogelijkheden en de activiteiten die je tijdens je werk moet uitvoeren.

Ergotherapie en werk bij Knooppunt

Binnen Knooppunt begeleiden onze ergotherapeuten mensen bij uiteenlopende vragen rondom werk.

Dat kan gaan om terugkeer naar werk na ziekte, maar ook om vermoeidheid, lichamelijke belasting, cognitieve problemen, hand- en polsklachten of een werkplek die niet goed aansluit.

We kijken daarbij verder dan alleen de werkplek.

Want uiteindelijk moet werk niet alleen tijdens werktijd haalbaar zijn.

Het moet ook passen binnen de rest van je leven.

Meer weten over ons vakgebied? Lees wat ergotherapie kan betekenen wanneer dagelijkse activiteiten moeilijker worden.

Merk je dat werk steeds meer ten koste gaat van de rest van je dag?

Je hoeft niet te wachten totdat werken helemaal niet meer lukt.

Wanneer je merkt dat gezondheidsklachten je werkzaamheden beïnvloeden, dat herstel steeds langer duurt of dat werk vrijwel al je beschikbare energie vraagt, kunnen we samen onderzoeken waar de belasting ontstaat.

Van daaruit kijken we welke veranderingen nodig zijn om je werk zo goed mogelijk en duurzaam te kunnen blijven uitvoeren.

Neem contact op met Knooppunt