Ergotherapie bij burn-out en overbelasting

Werk. Het huishouden. Afspraken. Voor anderen zorgen. Berichten beantwoorden. Sporten. Sociale contacten. Dingen regelen.

Los van elkaar lijken het misschien allemaal normale onderdelen van een leven.

Maar alles bij elkaar kan te veel worden.

Misschien merk je dat je steeds minder herstelt tussen dagen. Dat concentreren moeilijker wordt. Dat gewone taken ineens veel energie kosten. Of dat je nog lange tijd bent doorgegaan totdat je lichaam en hoofd uiteindelijk niet meer meewerkten.

Bij burn-out of langdurige overbelasting kijkt een ergotherapeut niet alleen naar rust.

We onderzoeken vooral hoe jouw dagelijks leven is opgebouwd, waar de belasting ontstaat en wat nodig is om activiteiten weer op een haalbare manier onderdeel van je leven te maken.

Wanneer kan ergotherapie helpen bij overbelasting?

Langdurige overbelasting kan op veel verschillende manieren zichtbaar worden.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat:

• je voortdurend moe bent;
• gewone dagelijkse activiteiten veel energie kosten;
• concentreren moeilijker wordt;
• je sneller het overzicht verliest;
• geluid, drukte of andere prikkels meer binnenkomen;
• je moeite hebt om keuzes te maken;
• je nauwelijks ruimte ervaart voor herstel;
• je steeds minder activiteiten volhoudt;
• werk bijna alle beschikbare energie vraagt;
• huishouden of zorgtaken zich opstapelen;
• ontspanning niet meer als ontspanning voelt;
• je na een betere dag snel weer te veel doet.

Soms ben je volledig uitgevallen.

Maar dat hoeft niet.

Je kunt ook blijven werken en aan de buitenkant nog veel doen, terwijl het steeds meer moeite kost om alles vol te houden.

Niet alleen werk kan te veel zijn

Bij burn-out wordt al snel naar werk gekeken.

Werk kan een belangrijke oorzaak van belasting zijn, maar het is slechts één onderdeel van het dagelijks leven.

Misschien combineer je werk met de zorg voor kinderen. Misschien ben je mantelzorger. Misschien vraagt je huishouden veel, slaap je slecht of heb je nauwelijks momenten waarop er niets van je verwacht wordt.

Ook positieve activiteiten kosten energie.

Sporten, een verjaardag bezoeken of een dag met je gezin doorbrengen kunnen waardevol zijn en tegelijkertijd belasting geven.

Daarom kijken we bij ergotherapie naar het volledige activiteitenpatroon.

Niet alleen:

Hoe gaat het op je werk?

Maar:

Wat vraagt je hele dag en week van je?

Waarom helpt alleen rust niet altijd?

Wanneer je overbelast bent, kan rust noodzakelijk zijn.

Maar alleen minder doen vertelt nog niet hoe je uiteindelijk weer een dagelijks leven opbouwt dat wél vol te houden is.

Na een periode van rust ontstaat vaak een nieuwe vraag:

Wat kan ik weer gaan doen en hoeveel is passend?

Dat kan lastig zijn.

Op een betere dag voelt het misschien alsof er ineens veel mogelijk is. Je probeert wat achterstallige dingen te doen, spreekt af met iemand of pakt huishoudelijke taken op.

Daarna merk je dat het toch te veel was.

Zo kan een patroon ontstaan van:

iets beter voelen → veel doen → terugval → veel rust → opnieuw proberen.

Een ergotherapeut kan helpen om dat patroon zichtbaar te maken en activiteiten geleidelijk weer een passende plek te geven.

Wat kost je energie?

Niet iedere belasting is zichtbaar.

Een uur wandelen vraagt iets anders van je dan een uur vergaderen. Administratie vraagt iets anders dan stofzuigen. Een gesprek met meerdere mensen kan meer energie kosten dan dezelfde tijd alleen thuis zijn.

Ook piekeren, plannen, verantwoordelijkheden dragen en voortdurend bereikbaar zijn kunnen onderdeel zijn van de totale belasting.

Daarom kijken we niet alleen naar hoeveel activiteiten je doet.

We onderzoeken ook wat verschillende activiteiten lichamelijk, cognitief en mentaal van je vragen.

Dat helpt om beter te begrijpen waarom een dag die op papier misschien niet zo vol lijkt, toch te zwaar kan zijn.

Herstel is ook een activiteit

Veel mensen plannen wat ze moeten doen.

Werk staat in de agenda. De kinderen moeten ergens naartoe. Boodschappen moeten gedaan worden. Er zijn afspraken.

Herstel krijgt vaak de tijd die toevallig overblijft.

Bij langdurige overbelasting werkt dat niet altijd meer.

Daarom onderzoeken we ook welke momenten en activiteiten daadwerkelijk bijdragen aan herstel.

Dat hoeft niet alleen liggen of slapen te zijn.

Voor de één kan rustig wandelen helpen. Voor een ander muziek luisteren, alleen zijn of juist iets doen waar plezier uit gehaald wordt.

Het doel is niet om ieder moment van de dag te optimaliseren.

Wel om herstel bewust onderdeel te maken van het dagelijks activiteitenpatroon, in plaats van pas te herstellen wanneer het echt niet meer gaat.

Vermoeidheid bij burn-out en overbelasting

Vermoeidheid kan een groot deel van het dagelijks functioneren gaan bepalen.

Misschien word je moe wakker. Misschien gaat de ochtend redelijk, maar neemt je energie gedurende de dag snel af. Of lichamelijk lijkt iets haalbaar terwijl concentratie en prikkelverwerking veel eerder vastlopen.

Dan kan het helpen om uitgebreider te onderzoeken hoe activiteit, belasting en herstel zich tot elkaar verhouden.

Lees meer over ergotherapie bij vermoeidheid.

Concentratie, geheugen en prikkels

Bij langdurige overbelasting kunnen ook cognitieve klachten ontstaan.

Je leest dezelfde zin meerdere keren. Vergeet waarom je ergens naartoe liep. Kunt moeilijk keuzes maken of raakt het overzicht kwijt zodra meerdere dingen tegelijk gebeuren.

Ook geluid en drukte kunnen ineens veel meer van je vragen.

Een ergotherapeut kan samen met jou kijken tijdens welke activiteiten dit gebeurt en welke invloed belasting, omgeving en herstel daarop hebben.

Wanneer deze problemen een belangrijk onderdeel van je dagelijks functioneren vormen, lees dan meer over ergotherapie bij cognitieve problemen.

Burn-out en werk

Wanneer werk een belangrijke rol speelt in de overbelasting, kijken we naar wat het werk daadwerkelijk van je vraagt.

Niet alleen naar het aantal uren.

Ook taakinhoud, verantwoordelijkheid, deadlines, concentratie, vergaderingen, prikkels, bereikbaarheid, reistijd en herstel na het werk kunnen belangrijk zijn.

Misschien blijkt bijvoorbeeld dat je acht uur aanwezig kunt zijn, maar dat de combinatie van vergaderingen en geconcentreerd werk te zwaar is.

Of dat werken op zichzelf nog lukt, terwijl er daarna thuis niets meer mogelijk is.

Lees meer over ergotherapie en werk.

Weer aan het werk na uitval

Wanneer je door burn-out of overbelasting bent uitgevallen, ontstaat op enig moment de vraag hoe je werkzaamheden weer kunt hervatten.

Daarbij kijken we niet alleen naar steeds meer uren werken.

Het soort werkzaamheden, de hoeveelheid prikkels, verantwoordelijkheden, herstel en de combinatie met het leven buiten het werk zijn minstens zo belangrijk.

Een duurzame opbouw betekent dat de belasting niet alleen tijdens de werkuren haalbaar is, maar ook over meerdere dagen en weken.

Lees meer over ergotherapie bij werkhervatting.

Grenzen herkennen is niet hetzelfde als overal nee tegen zeggen

Bij overbelasting hoor je vaak:

Je moet beter je grenzen bewaken.

Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

Een grens is niet altijd een duidelijk punt waarop je lichaam zegt dat je moet stoppen.

Soms merk je pas uren later dat iets te veel was. Soms voelt een activiteit tijdens het uitvoeren prima, maar blijkt de combinatie met andere activiteiten te zwaar. En soms kies je bewust voor iets wat energie kost omdat het belangrijk voor je is.

Daarom gaat ergotherapie niet alleen over nee zeggen.

We onderzoeken hoe je signalen herkent, keuzes maakt en belasting verdeelt op een manier die past bij wat je moet doen én wat je belangrijk vindt om te blijven doen.

Moet ik dan een strak dagschema volgen?

Niet noodzakelijk.

Structuur kan helpen wanneer je het overzicht kwijt bent of wanneer activiteit en herstel sterk wisselen.

Maar het doel is niet dat je leven uiteindelijk volledig door een schema wordt bepaald.

Een planning is een hulpmiddel.

We gebruiken die bijvoorbeeld om patronen zichtbaar te maken, activiteiten anders te verdelen of stap voor stap meer te kunnen doen.

Uiteindelijk moet je steeds beter leren herkennen wat een passende belasting is en hoe je kunt omgaan met dagen waarop omstandigheden veranderen.

Wat doet een ergotherapeut bij burn-out en overbelasting?

We beginnen met jouw dagelijks leven.

Hoe ziet een gewone dag eruit? Wat moet er gebeuren? Waar gaat je energie naartoe? Wanneer ontstaan klachten? Welke activiteiten zijn verdwenen? En wanneer lukt herstel wel of juist niet?

Afhankelijk van je hulpvraag kunnen we bijvoorbeeld je activiteiten gedurende meerdere dagen in kaart brengen.

Daarbij kijken we naar:

• werk;
• huishouden;
• zorgtaken;
• zelfzorg;
• sociale activiteiten;
• beweging;
• cognitieve belasting;
• ontspanning;
• herstel;
• slaap-waakritme waar relevant voor het activiteitenpatroon.

Vervolgens onderzoeken we waar verandering mogelijk is.

Dat kan gaan om activiteiten anders verdelen, prioriteiten stellen, herstel organiseren, werkzaamheden aanpassen of activiteiten geleidelijk weer opbouwen.

Niet volgens één standaardprogramma.

Maar passend bij jouw dagelijks leven.

Activiteiten weer opbouwen

Herstellen betekent uiteindelijk ook weer dingen gaan doen.

Dat kan spannend zijn wanneer eerdere pogingen tot meer activiteit steeds tot een terugval leidden.

Daarom kijken we niet alleen naar de vraag:

Kan ik dit vandaag?

Maar ook:

Kan ik deze belasting volhouden en ervan herstellen?

Een activiteit één keer uitvoeren is iets anders dan deze meerdere keren per week onderdeel maken van je leven.

Door stap voor stap te kijken wat er gebeurt, ontstaat een beter beeld van wat op dat moment haalbaar is en waar verdere opbouw mogelijk is.

Terug naar hetzelfde leven?

Na een periode van overbelasting ontstaat soms de neiging om zo snel mogelijk terug te willen naar hoe alles daarvoor was.

Maar als dat dagelijks leven structureel meer vroeg dan je aankon, is alleen terugkeren naar dezelfde situatie niet altijd voldoende.

Daarom kan herstel ook betekenen dat je opnieuw kijkt naar hoe je tijd en aandacht verdeeld zijn.

Wat moet?

Wat vind je belangrijk?

Wat is erbij gekomen zonder dat je er bewust voor koos?

Waar is nauwelijks ruimte voor herstel?

En welke activiteiten wil je juist weer terugbrengen omdat ze in de periode van overbelasting verdwenen zijn?

Het doel is niet alleen dat je weer meer kunt doen.

Het gaat erom dat wat je doet uiteindelijk beter vol te houden is.

Ergotherapie bij burn-out en overbelasting bij Knooppunt

Binnen Knooppunt kijken onze ergotherapeuten bij overbelasting naar de activiteiten waaruit je dagelijks leven bestaat.

We onderzoeken waar de totale belasting ontstaat, welke patronen herstel in de weg staan en hoe belangrijke activiteiten stap voor stap weer opgebouwd kunnen worden.

Wanneer andere expertise nodig is, kunnen we waar passend samenwerken met andere betrokken behandelaren.

Meer weten over ergotherapie in het algemeen? Lees wat ergotherapie kan betekenen bij problemen in het dagelijks functioneren.

Is je dagelijks leven meer geworden dan je kunt blijven volhouden?

Misschien ben je al uitgevallen. Misschien merk je juist dat je nog steeds doorgaat, maar dat steeds meer onderdelen van je leven onder druk komen te staan.

Je hoeft niet eerst precies te weten wat er anders moet.

We kunnen samen onderzoeken waar de belasting ontstaat, wat herstel belemmert en welke veranderingen nodig zijn om je dagelijks leven weer beter vol te kunnen houden.

Maak een afspraak voor ergotherapie