Ergotherapie bij ouderen

Zelf boodschappen doen. Douchen. Koken. De trap op. Naar buiten gaan. Een hobby uitvoeren. Voor je partner zorgen.

Activiteiten die jarenlang vanzelfsprekend waren, kunnen op latere leeftijd moeilijker worden.

Soms verandert dat geleidelijk. Je merkt dat iets meer moeite kost, langer duurt of steeds meer energie vraagt.

Soms verandert er juist plotseling veel, bijvoorbeeld na een val, ziekte of ziekenhuisopname.

Dan kan de vraag ontstaan:

Hoe kan ik de dingen die belangrijk voor mij zijn zo zelfstandig en veilig mogelijk blijven doen?

Een ergotherapeut kijkt samen met jou naar de dagelijkse activiteiten waarin problemen ontstaan.

Niet naar leeftijd op zichzelf.

Maar naar wat je wilt kunnen doen en wat daarvoor nodig is.

Wanneer kan ergotherapie voor ouderen helpen?

Ergotherapie kan helpen wanneer lichamelijke of cognitieve veranderingen invloed krijgen op het dagelijks leven.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat:

• douchen of aankleden moeilijker wordt;
• koken steeds meer moeite kost;
• huishoudelijke taken niet meer goed lukken;
• je sneller vermoeid raakt;
• opstaan of verplaatsen lastiger wordt;
• je bang bent om te vallen;
• traplopen problemen geeft;
• je moeite hebt met hulpmiddelen;
• geheugen of overzicht achteruitgaat;
• je minder gemakkelijk naar buiten gaat;
• hobby's of sociale activiteiten verdwijnen;
• je steeds afhankelijker wordt van je partner of kinderen.

Je hoeft niet te wachten totdat een activiteit helemaal niet meer lukt.

Juist wanneer je merkt dat je dingen anders gaat doen, vermijden of steeds vaker door iemand anders laat doen, kan het zinvol zijn om te kijken wat er mogelijk is.

Het gaat niet om wat bij je leeftijd hoort

“Dat hoort bij het ouder worden.”

Het is een uitspraak die gemakkelijk wordt gedaan wanneer iets moeilijker wordt.

Natuurlijk verandert het lichaam wanneer we ouder worden.

Maar leeftijd alleen vertelt niet welke dagelijkse problemen je hoeft te accepteren.

Misschien lukt opstaan uit je stoel niet meer goed omdat de stoel erg laag is.

Misschien kost koken veel energie omdat spullen onhandig verdeeld zijn.

Of je gaat nauwelijks nog naar buiten omdat de rollator niet goed door de berging past.

Daarom kijken we niet alleen naar wat je niet meer kunt.

We onderzoeken vooral waarom een activiteit moeilijk is en of daar iets aan te veranderen valt.

Zelfstandig thuis blijven wonen

Veel ouderen willen zo lang mogelijk in hun eigen woning blijven wonen.

Maar daarvoor moet het dagelijks leven thuis wel haalbaar blijven.

Kun je jezelf verzorgen?

Kun je veilig door de woning bewegen?

Lukt eten en drinken?

Kun je naar het toilet?

Kun je belangrijke spullen bereiken?

En kun je hulp inschakelen wanneer dat nodig is?

Wanneer op meerdere van deze gebieden problemen ontstaan, kan een ergotherapeut de thuissituatie bekijken.

Lees meer over ergotherapie bij zelfstandig thuis wonen.

Na een val, ziekte of ziekenhuisopname

Soms verandert het dagelijks functioneren in korte tijd.

Na een ziekenhuisopname kun je bijvoorbeeld merken dat je veel minder energie hebt. Na een val kan bewegen onzeker voelen. En na een operatie kunnen bepaalde dagelijkse handelingen tijdelijk moeilijk zijn.

Dan is de vraag niet alleen of het lichamelijke herstel goed verloopt.

Ook het gewone leven moet weer worden opgebouwd.

Hoe kom je uit bed?

Kun je jezelf wassen en aankleden?

Hoe regel je eten?

Kun je weer naar buiten?

En welke activiteiten kun je zelf opnieuw oppakken?

Lees meer over ergotherapie na ziekte of operatie.

Als dagelijkse activiteiten veel energie kosten

Soms lukt een activiteit technisch gezien nog prima, maar kost deze steeds meer energie.

Je kunt bijvoorbeeld zelf douchen en aankleden, maar daarna eerst moeten rusten voordat je verder kunt.

Of boodschappen doen lukt, maar betekent dat er die dag weinig energie overblijft voor andere activiteiten.

Dan kijken we niet alleen naar één taak.

We onderzoeken hoe activiteiten over de hele dag verdeeld zijn en welke keuzes of aanpassingen kunnen helpen.

Lees meer over ergotherapie bij vermoeidheid.

Geheugen en overzicht

Ouder worden betekent niet automatisch dat ernstige geheugenproblemen normaal zijn.

Wanneer veranderingen in geheugen, planning of overzicht invloed krijgen op dagelijkse activiteiten, kan het belangrijk zijn om daar verder naar te kijken.

Een ergotherapeut richt zich daarbij op de praktische gevolgen.

Lukt medicatie innemen?

Worden afspraken onthouden?

Kan iemand nog een maaltijd bereiden?

Lukt het om apparaten te gebruiken?

Is de dagelijkse structuur duidelijk?

Lees meer over ergotherapie bij cognitieve problemen.

Wanneer er sprake is van dementie, kunnen we ook specifiek kijken naar de persoon met dementie én de mantelzorger. Lees meer over ergotherapie bij dementie en EDOMAH.

Hulpmiddelen en woningaanpassingen

Een hulpmiddel kan soms helpen om een dagelijkse activiteit zelfstandig of veiliger uit te voeren.

Maar welk hulpmiddel heb je nodig?

Is een douchestoel nodig? Een beugel? Een aangepaste stoel? Een hulpmiddel om iets te openen? Of kan het probleem op een eenvoudigere manier worden opgelost?

Een ergotherapeut kijkt eerst naar de activiteit en pas daarna naar de mogelijke oplossing.

Bij grotere problemen kan ook worden gekeken naar aanpassingen in de woning.

Lees meer over hulpmiddelen en woningaanpassingen.

Voorkomen dat iemand valt

Een val kan grote gevolgen hebben.

Maar valrisico gaat niet alleen over spierkracht of evenwicht.

Ook de woning, dagelijkse gewoontes, hulpmiddelen, schoeisel en de manier waarop iemand activiteiten uitvoert kunnen een rol spelen.

Een ergotherapeut kan bijvoorbeeld kijken naar activiteiten waarbij onzekerheid of risico ontstaat en naar de inrichting van de omgeving.

Binnen Knooppunt kan dit waar nodig gecombineerd worden met expertise van andere disciplines.

Niet alles overnemen wat moeilijk wordt

Wanneer een ouder meer moeite krijgt met dagelijkse activiteiten, springen kinderen of een partner vaak bij.

Dat is logisch.

Je doet boodschappen. Neemt het zware huishoudelijke werk over. Regelt administratie. Rijdt mee naar afspraken.

Maar wanneer steeds meer wordt overgenomen, kan soms ook iets verdwijnen wat iemand nog wél zelf zou kunnen.

Daarom kijken we niet alleen naar:

Waar heeft iemand hulp bij nodig?

Maar ook naar:

Wat kan iemand nog zelf, eventueel op een andere manier?

Zelfstandigheid betekent daarbij niet dat iemand alles zonder hulp moet doen.

Het betekent dat iemand zoveel mogelijk betrokken blijft bij de activiteiten en keuzes die belangrijk zijn in het eigen leven.

Ook de mantelzorger telt mee

Zelfstandig thuis wonen wordt soms mogelijk doordat een partner of familielid steeds meer ondersteuning geeft.

Die hulp kan langzaam toenemen.

Eerst alleen boodschappen.

Later ook vervoer.

Daarna medicatie, administratie, afspraken en persoonlijke verzorging.

Daardoor kan niet alleen de persoon die hulp nodig heeft tegen grenzen aanlopen, maar ook de mantelzorger.

Een ergotherapeut kijkt daarom waar relevant ook naar de manier waarop hulp wordt gegeven.

Kunnen activiteiten anders georganiseerd worden?

Kan iemand zelf een deel blijven uitvoeren?

Is een hulpmiddel mogelijk?

En waar is ondersteuning daadwerkelijk nodig?

Bij dementie vormt begeleiding van de mantelzorger nadrukkelijk onderdeel van de ergotherapeutische aanpak.

Wat doet een ergotherapeut voor ouderen?

We beginnen bij de activiteiten die voor jou belangrijk zijn.

Wat lukt niet meer zoals vroeger?

Waar maak je je zorgen over?

Wat wil je zelfstandig blijven doen?

En welke activiteiten zijn inmiddels door iemand anders overgenomen?

Afhankelijk van de hulpvraag kunnen we bijvoorbeeld:

• dagelijkse activiteiten observeren;
• een activiteit op een andere manier oefenen;
• kijken naar belasting en energie;
• de woning beoordelen;
• valrisico tijdens activiteiten bekijken;
• adviseren over hulpmiddelen;
• woningaanpassingen onderzoeken;
• routines ondersteunen;
• mantelzorgers adviseren;
• samenwerken met andere behandelaren.

Dat gebeurt waar nodig juist in de eigen omgeving.

Want daar moet de oplossing uiteindelijk werken.

Een huisbezoek

Veel dagelijkse problemen zijn thuis het beste te begrijpen.

De hoogte van je bed.

De ruimte naast het toilet.

De route naar de badkamer.

De trap.

De plek waar de rollator staat.

Of de manier waarop je iedere ochtend ontbijt maakt.

Daarom kan de ergotherapeut bij je thuis komen wanneer dat relevant is voor de hulpvraag.

We kunnen dan zien hoe een activiteit daadwerkelijk verloopt en welke mogelijkheden er in jouw eigen omgeving zijn.

Ergotherapie en fysiotherapie voor ouderen

Ergotherapie en fysiotherapie kijken vanuit verschillende invalshoeken naar functioneren.

Een fysiotherapeut kan bijvoorbeeld werken aan kracht, conditie, balans en bewegen.

De ergotherapeut kijkt hoe je jouw mogelijkheden gebruikt tijdens dagelijkse activiteiten.

Je kunt bijvoorbeeld sterker leren lopen en tegelijkertijd nog moeite hebben om veilig te douchen, boodschappen te doen of het huishouden uit te voeren.

Binnen Knooppunt kunnen verschillende disciplines waar nodig samenwerken.

Zo blijft het doel niet beperkt tot beter bewegen, maar gaat het uiteindelijk om beter kunnen functioneren in het dagelijks leven.

Ergotherapie voor ouderen bij Knooppunt

Binnen Knooppunt helpen onze ergotherapeuten ouderen die merken dat dagelijkse activiteiten moeilijker worden.

Dat kan thuis zijn, maar ook buitenshuis of bij activiteiten die belangrijk zijn voor zelfstandigheid en kwaliteit van leven.

We kijken naar wat nog mogelijk is, waar problemen ontstaan en welke verandering kan helpen.

Soms is dat een andere manier van handelen.

Soms een hulpmiddel of woningaanpassing.

En soms begint het simpelweg met ontdekken waarom iets wat jarenlang vanzelf ging ineens niet meer lukt.

Merk je dat jij of je ouder steeds meer hulp nodig heeft?

Je hoeft niet eerst te weten welk hulpmiddel of welke behandeling nodig is.

Begin bij wat er in het dagelijks leven veranderd is.

Welke activiteit lukt niet meer zoals voorheen?

Daar kunnen we samen naar kijken.

Neem contact op met Knooppunt